{"id":545,"date":"2020-11-25T17:58:52","date_gmt":"2020-11-25T17:58:52","guid":{"rendered":"http:\/\/lac.lublin.pl\/archiwarodzinne\/?page_id=545"},"modified":"2020-12-13T20:37:34","modified_gmt":"2020-12-13T20:37:34","slug":"ewa-kaplon","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/lac.lublin.pl\/archiwarodzinne\/archiwa\/ewa-kaplon\/","title":{"rendered":"Archiwum Ewy Kap\u0142on"},"content":{"rendered":"\n

Rodzina Ewy Kap\u0142on spokrewniona jest z rzemie\u015blnicz\u0105 rodzin\u0105 Tracz\u00f3w, kt\u00f3ra od co najmniej XVII w. zamieszkiwa\u0142a w Be\u0142\u017cycach, a jej cz\u0142onkowie nale\u017celi do cechu szewc\u00f3w.\u00a0
Prezentowane archiwum stanowi spu\u015bcizn\u0119 po potomkach Jana Tracza szewca z Be\u0142\u017cyc, kt\u00f3rego wnuczk\u0105 by\u0142a Maria Macho\u0144 z d. Tuor\u00f3wny, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 w 1914 r. w Chruszczowie, jako c\u00f3rka Wiktorii z d. Tracz i Stanis\u0142awa Tuory. Do\u015b\u0107 wcze\u015bnie rozpocz\u0119\u0142a swoj\u0105 aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zwi\u0105zkach m\u0142odzie\u017cy wiejskiej. W swojej pracy zajmowa\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie organizacj\u0105 i prowadzeniem kurs\u00f3w dokszta\u0142caj\u0105cych i zawodowych na Lubelszczy\u017anie. Wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0142a i wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142a tak\u017ce wycieczki i zjazdy dla instruktor\u00f3w ruchu ludowego. Szczeg\u00f3lnie wiele miejsca w swych dzia\u0142aniach po\u015bwi\u0119ca\u0142a kobietom, dla kt\u00f3rych organizowa\u0142a szkolenia umo\u017cliwiaj\u0105ce im nabycie nowych umiej\u0119tno\u015bci, a tym samym pozyskanie nowych \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania.<\/p>\n\n\n\n

W spu\u015bci\u017anie Marii Macho\u0144, nie zachowa\u0142o si\u0119 zbyt du\u017co dokument\u00f3w dotycz\u0105cych jej dzia\u0142alno\u015bci. S\u0105 natomiast unikatowe fotografie dokumentuj\u0105ce jej \u017cycie zawodowe i osobiste z okresu mi\u0119dzywojennego – zdj\u0119cia z kurs\u00f3w, jakie przeprowadzi\u0142a w r\u00f3\u017cnych wsiach i miasteczkach Lubelszczyzny oraz z wycieczek i zjazd\u00f3w dla instruktor\u00f3w ruchu ludowego, w kt\u00f3rych bra\u0142a udzia\u0142 i kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142a. Prezentowany album stworzy\u0142a obecna opiekunki spu\u015bcizny Marii Macho\u0144 –  Ewa Kap\u0142on,prawnuczka Jana Tracza (1860-1927), wnuczka Stanis\u0142awy Kap\u0142on z d. Tracz (1904-1982), c\u00f3rka Ryszarda Kap\u0142ona \u2013 brata ciotecznego Marii Macho\u0144 z d. Tuory, pasjonuj\u0105ca si\u0119 genealogi\u0105 rodzin Tracz, Kap\u0142on, Doroba, Litwi\u0144ski. Dotychczasowe hobby \u2013 fotografi\u0119, podr\u00f3\u017ce, obserwacje przyrody \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z poznawaniem miast, miasteczek i wsi zwi\u0105zanych z genealogi\u0105 rodzinny, takich jak Lublin, W\u0105wolnica, Be\u0142\u017cyce, Wierzbie \u0142\u0105cznie z ca\u0142\u0105 gmin\u0105 \u0141abunie, Zamo\u015b\u0107, Jarcz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>Czytaj dalej<\/div>
\n\n\n\n

Wspomnienie:<\/strong>
Jan Tracz, dziadek Marii Tuor\u00f3wny, pochodzi\u0142 z rodziny szewc\u00f3w z Be\u0142\u017cyc. Zar\u00f3wno jego dziadek Tomasz Tracz, wdowiec, kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 w 1805 r. z Mariann\u0105 Lisowsk\u0105, jak i jego ojciec, Walenty Tracz, kt\u00f3ry w 1838 r. o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Apoloni\u0105 Nieoczym (Nieocym) byli szewcami. Walenty i Apolonia Traczowie doczekali si\u0119 co najmniej 10 dzieci \u2013 2 c\u00f3rek i 8 syn\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich za\u0142o\u017cy\u0142a swoje rodziny, st\u0105d powsta\u0142o wiele ga\u0142\u0119zi bardzo licznej rodziny. Do dzi\u015b zachowa\u0142 si\u0119 na cmentarzu w Be\u0142\u017cycach nagrobek Walentego i Apolonii, odremontowany przez prawnuki.
Jednym z najm\u0142odszych syn\u00f3w Walentego, przedostatnim, by\u0142 ur. w 1860 r. Jan Tracz. W archiwach rodzinnych zachowa\u0142 si\u0119 odpis jego aktu urodzenia w j\u0119zyku rosyjskim z 1914 r. i dow\u00f3d osobisty z 1926 r. Jan, szewc jak dziad i ojciec, o\u017ceni\u0142 si\u0119 w 1888 r. z pann\u0105 z W\u0105wolnicy, Ann\u0105 zd. \u0141uszczy\u0144sk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 9\u00a0dzieci. Niestety tylko troje z nich doczeka\u0142o lat doros\u0142ych i za\u0142o\u017cy\u0142o swoje rodziny. Rodze\u0144stwo bardzo si\u0119 kocha\u0142o i ca\u0142e \u017cycie utrzymywa\u0142o ze sob\u0105 bliski, serdeczny kontakt. Wczesne lata \u017cycia sp\u0119dzili w Lublinie, p\u00f3\u017aniej losy rzuci\u0142y ich w r\u00f3\u017cne kra\u0144ce kraju, a na koniec wszyscy znale\u017ali si\u0119 w Warszawie.
Zachowa\u0142o si\u0119 bardzo cenne zdj\u0119cie, zrobione jak g\u0142osi napis na rewersie 12.06.1916 r., przedstawiaj\u0105ce Jana Tracza (siedzi) z tr\u00f3jk\u0105 jego dzieci i dw\u00f3jk\u0105 wnuk\u00f3w (\u017cona w tym czasie nie \u017cyje ju\u017c od 8 lat). Obok ojca stoi najm\u0142odsza c\u00f3rka Stanis\u0142awa Tracz (p\u00f3\u017aniej Kap\u0142on), przy niej starszy brat Antoni Tracz, siedzi najstarsza c\u00f3rka Wiktoria Tuora zd. Tracz. Na kolanach trzyma syna Tadeusza Tuor\u0119 (p\u00f3\u017aniejszego lubelskiego kolarza i rzemie\u015blnika), a obok stoi blisko dwuletnia wtedy Marysia Tuor\u00f3wna, g\u0142\u00f3wna bohaterka tej notki.
Maria Tuor\u00f3wna, urodzi\u0142a si\u0119 w 1914 r. w Chruszczowie, jako c\u00f3rka Wiktorii zd. Tracz i Stanis\u0142awa Tuory. Niestety jej ojciec szybko opu\u015bci\u0142 rodzin\u0119, st\u0105d od wczesnych lat musia\u0142a pomaga\u0107 mamie w utrzymaniu, m.in. pracuj\u0105c u krewnych za utrzymanie i mo\u017cliwo\u015b\u0107 chodzenia do szko\u0142y, czy szyj\u0105c na zam\u00f3wienie. Wydaje si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie dzieci\u0144stwo w trudnych warunkach materialnych wywar\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsze pogl\u0105dy i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Marysi Tuor\u00f3wny. Sama bardzo chcia\u0142a studiowa\u0107 medycyn\u0119 ale ze wzgl\u0119du na wad\u0119 wzroku a przede wszystkim warunki materialne, nie by\u0142o to mo\u017cliwe. Zawsze jednak, gdy ju\u017c mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 pomaga\u0107 innym cz\u0142onkom rodziny dopingowa\u0142a ich i wspomaga\u0142a materialnie, by mogli zdoby\u0107 wy\u017csze wyksztalcenie.
Zgodnie z o\u015bwiadczeniem z\u0142o\u017conym przed notariuszem w 1956 r. przez dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w, Maria Tuor\u00f3wna by\u0142a uczennic\u0105 Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Przemys\u0142owo-Handlowej w Lublinie przy ul. Spokojnej 10 i uko\u0144czy\u0142a j\u0105 w 1935 roku otrzymuj\u0105c \u015bwiadectwo dojrza\u0142o\u015bci. Nie wiem czy jeszcze w szkole czy ju\u017c po jej uko\u0144czeniu zacz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zwi\u0105zkach m\u0142odzie\u017cy wiejskiej. Zachowa\u0142a si\u0119 jedynie legitymacja nr 134 z marca 1939 r. po\u015bwiadczaj\u0105ca, \u017ce Maria Tuor\u00f3wna jest pracownikiem Centralnego Zwi\u0105zku M\u0142odej Wsi w charakterze instruktorki. Cho\u0107 nie zachowa\u0142o si\u0119 du\u017co dokument\u00f3w, to pozosta\u0142o nadspodziewanie du\u017co zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re dokumentuj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Marii Tuor\u00f3wny przed wojn\u0105, s\u0105 to zdj\u0119cia z kurs\u00f3w, jakie prowadzi\u0142a w r\u00f3\u017cnych wsiach i miasteczkach Lubelszczyzny, z wycieczek i zjazd\u00f3w dla instruktor\u00f3w ruchu ludowego, w kt\u00f3rych bra\u0142a udzia\u0142 i wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142a, z wydarze\u0144 takich jak poch\u00f3d przedstawicieli r\u00f3\u017cnych organizacji ludowych. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz \u015brodowisk wiejskich, a zw\u0142aszcza pomoc kobietom, poprzez szkolenie ich i umo\u017cliwienie zdobycia nowych umiej\u0119tno\u015bci, by\u0142a dla niej bardzo wa\u017cna.
Ze \u015brodowiska instruktor\u00f3w ruchu ludowego wywodzi\u0142 si\u0119 te\u017c jej p\u00f3\u017aniejszy m\u0105\u017c, Zygmunt Macho\u0144. Urodzony we wsi Kiczki, w obecnej gminie Ceg\u0142\u00f3w, powiat mi\u0144ski na Mazowszu, uko\u0144czy\u0142 Seminarium Nauczycielskie w Siennicy i dzia\u0142a\u0142 w organizacji \u201eSiew\u201d.
Po wybuchu wojny Maria Tuor\u00f3wna przenios\u0142a si\u0119 do Kielc, gdzie w czerwcu 1940 r. po\u015blubi\u0142a Zygmunta Machonia. Od pocz\u0105tku 1940 r. oboje byli zaanga\u017cowani w ruchu oporu. Z dokumentacji ZBoWiDu wynika, \u017ce uznano, \u017ce Maria Tuora (p\u00f3\u017aniej Macho\u0144) dzia\u0142a\u0142a 4 lata i 8 miesi\u0119cy w konspiracji (od 01.1940 r. do 08.1944 r.), z jej o\u015bwiadcze\u0144 i o\u015bwiadcze\u0144 \u015bwiadk\u00f3w wynika, \u017ce w konspiracji walczy\u0142a a\u017c do wyzwolenia Kielc 15 01.1945 r.
W 1940 r. zosta\u0142a zaprzysi\u0119\u017cona przez Tadeusza Wi\u0119ckowskiego (komendanta POZ Okr\u0119gu Kielce) pod pseudonimem \u201eMagdalena\u201d i do 1943 r. by\u0142a \u0142\u0105czniczk\u0105 w komendzie okr\u0119gu POZ \u201eZnak\u201d w Kielcach. Od 1943 r., po unifikacji organizacji zbrojnych, przej\u0105\u0142 j\u0105 pu\u0142kownik J\u00f3zef Mularczyk \u201e\u017bor\u201d do sztabu Inspektoratu D Kielce w Armii Krajowej w Kielcach i do 01.1945 pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 etatowej \u0142\u0105czniczki i sekretarki sztabu Inspektoratu Kielce (dowodzi\u0142 on trzema obwodami AK kieleckim, j\u0119drzejowskim i buskim).
W sierpniu 1944 r. by\u0142a \u0142\u0105czniczk\u0105 pomi\u0119dzy sztabem Inspektoratu AK Kielce a Kieleck\u0105 Dywizj\u0105 Piechoty, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142 oddzia\u0142 \u201eBarabasza\u201d, podlegaj\u0105cy Inspektoratowi Kielce. zmobilizowan\u0105 z zadaniem pomocy Powstaniu Warszawskiemu. Za walk\u0119 w konspiracji zosta\u0142a odznaczona Srebrnym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z mieczami w 1944 r. przez Komend\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 AK, Krzy\u017cem Partyzanckim.
Wartym przypomnienia jest tak\u017ce fakt, \u017ce gdy w czasie wojny PCK zainicjowa\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucji tzw. \u201ewojennych matek\u201d Maria Machoniowa w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 tak\u017ce w te dzia\u0142ania. Polega\u0142y one na tym, \u017ce kobiety przebywaj\u0105ce na wolno\u015bci opiekowa\u0142y si\u0119 nieznanymi sobie osobi\u015bcie polskimi \u017co\u0142nierzami przebywaj\u0105cymi w niemieckich obozach jenieckich, przesy\u0142aj\u0105c im \u017cywno\u015b\u0107 i odzie\u017c. Ciocia opiekowa\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b kpt. Boles\u0142awem S\u0142awi\u0144skim z oflagu nr BI\/15 w Meklemburgii.
Po wojnie Maria Macho\u0144 z m\u0119\u017cem zamieszka\u0142a w Warszawie. Najpierw mieli tu przy ul. Sandomierskie biuro prowadzonej przez siebie terpentyniarni w Matczu (1946-1950). P\u00f3\u017aniej po likwidacji terpentyniarni wskutek na\u0142o\u017cenia domiar\u00f3w podatkowych, pracowa\u0142a w Pa\u0144stwowym Zak\u0142adzie Higieny, w Sp\u00f3\u0142dzielni Budowlanej \u201eCepelianka\u201d i wreszcie w Instytucie \u017bywno\u015bci i \u017bywienia.
By\u0142a osob\u0105 bardzo dzieln\u0105, energiczna i lubian\u0105. W pracy pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 m\u0119\u017ca zaufania przy Zwi\u0105zkach Zawodowych, opracowywa\u0142a gazetki \u015bcienne, odchodz\u0105c z I\u017b\u017b po wypadku na rent\u0119, przygotowa\u0142a kronik\u0119 Instytutu.
Ciocia Marysia nie mia\u0142a dzieci, ale wychowa\u0142a i pomog\u0142a wielu osobom z rodziny i spoza rodziny. By\u0142a osob\u0105 bardzo otwart\u0105, odwa\u017cn\u0105, energiczn\u0105. Umia\u0142a s\u0142ucha\u0107 i doradza\u0107, uczy\u0142a tolerancji, otwarto\u015bci, ciekawo\u015bci \u015bwiata. Kocha\u0142a poezj\u0119, \u015bwietnie gotowa\u0142a, mia\u0142a niesamowity zmys\u0142 artystyczny, gromadzi\u0142a wok\u00f3\u0142 siebie rodzin\u0119.
Ewa Kap\u0142on<\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Album fotografii Marii Macho\u0144 z d. Tuora.<\/strong>
Album zawiera fotografie dokumentuj\u0105ce \u017cycie zawodowe i osobiste Marii Macho\u0144 z d. Tuora z okresu mi\u0119dzywojennego, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zdj\u0119cia z kurs\u00f3w, jakie organizowa\u0142a prowadzi\u0142a w r\u00f3\u017cnych wsiach i miasteczkach Lubelszczyzny, z wycieczek i zjazd\u00f3w dla instruktor\u00f3w ruchu ludowego, w kt\u00f3rych bra\u0142a udzia\u0142 i wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142a. Album za\u0142o\u017cy\u0142a i sporz\u0105dzi\u0142a Ewa Kap\u0142on.<\/p>\n\n\n

\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t