\n\n\n\n
Wspomnienie:<\/strong>
Ka\u017cda rodzina ma swoje archiwum. W ka\u017cdej rodzinie znajduj\u0105 si\u0119 stare fotografie, dokumenty, bibeloty, pami\u0105tki z przesz\u0142o\u015bci. S\u0105 miejsca wa\u017cne dla rodziny, gniazda rodzinne, dawne meble, modlitewniki lub to, co z nich pozosta\u0142o. A nawet je\u015bli brakuje przedmiot\u00f3w czy namacalnych pami\u0105tek \u2013 zostaje pami\u0119\u0107. Rodzinne historie, wspomnienia g\u0142osu naszych przodk\u00f3w, ulubionych piosenek, powiedzonek. Rodzinny archiwista – genealog nie zbiera jedynie dokument\u00f3w, nie skupia si\u0119 tylko na datach i faktach historycznych, ale pr\u00f3buje ocali\u0107 w\u0142a\u015bnie pami\u0119\u0107, uchwyci\u0107 to co ulotne, zapisa\u0107 wspomnienia czy cho\u0107by ich strz\u0119py. To \u017cmudne, ale wspania\u0142e zadanie.
W mojej rodzinie zachowa\u0142o si\u0119 wiele pami\u0105tek, zar\u00f3wno materialnych, jak i wiele wspomnie\u0144. Gniazdo rodzinne Wolanin\u00f3w to okolice \u0141ukowa, tam rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 moja genealogiczna przygoda. Najstarszy odkryty dotychczas przodek nosz\u0105cy nazwisko Wolanin \u2013 Stanis\u0142aw Wolanin \u2013 mieszka\u0142 w Zbuczynie k. Siedlec, jego syn \u2013 Antoni \u2013 w Plewkach pod Zbuczynem, gdzie w 1845 r. zmar\u0142a \u017cona Stanis\u0142awa \u2013 Anna. Antoni mia\u0142 w sumie trzy \u017cony i dziewi\u0119cioro dzieci, w tym Bronis\u0142awa Jana Wolanina, kt\u00f3ry \u2013 po \u015blubie z Helen\u0105 Rozwadowsk\u0105 w 1883 r. \u2013 zamieszka\u0142 w Turzych Rogach pod \u0141ukowem. Tam urodzi\u0142 si\u0119 (jako jeden z dziesi\u0105tki potomk\u00f3w Bronis\u0142awa i Heleny) Stanis\u0142aw Grzegorz, wcielony do armii carskiej oko\u0142o 1915 r., co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 wyjazdem jego i ca\u0142ej rodziny w g\u0142\u0105b Rosji, do Kazania. Dwa tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od \u0141ukowa, w Kazaniu, w listopadzie 1915 r. na \u015bwiat przychodzi Kazimierz S\u0142awomir Wolanin, m\u00f3j dziadek. Po rewolucji w Rosji i ucieczce Stanis\u0142awa z armii rodzina wr\u00f3ci\u0142a do Polski we wrze\u015bniu 1921 r. i osiad\u0142a w domu rodzic\u00f3w \u017cony Stanis\u0142awa \u2013 Eleonory z Go\u0142awskich \u2013 w Celinach pod \u0141ukowem, w parafii Trzebiesz\u00f3w. Dom, wybudowany w latach 80-tych XIX w., do ok. roku 1953 kryty strzech\u0105, sta\u0142 si\u0119 gniazdem rodzinnym kolejnych pokole\u0144 Wolanin\u00f3w. Podczas II wojny, jako jeden z wi\u0119kszych w \u00f3wczesnych Celinach, by\u0142 najpierw miejscem, gdzie zjecha\u0142a bli\u017csza i dalsza rodzina, potem – o\u015brodkiem konspiracyjnym, a po 1944 r. po\u0142owa domu zosta\u0142a zaj\u0119ta na sztab radziecki, st\u0105d \u2013 jak wynika z rodzinnych zapisk\u00f3w \u2013 \u201eprzed domem dzie\u0144 i noc sta\u0142a warta\u201d. <\/em>Celiny to tak\u017ce miejsce, gdzie wychowywali si\u0119 synowie Kazimierza S\u0142awomira i Stanis\u0142awy z d. Izdebskiej: m\u00f3j Tata – J\u00f3zef Marek Wolanin \u2013 i jego trzej bracia. Rodzinny dom istnieje do dzi\u015b.
W\u015br\u00f3d pami\u0105tek rodzinnych po moich przodkach po mieczu znajduje si\u0119 wiele zdj\u0119\u0107 i dokument\u00f3w (wypisy z ksi\u0105g sta\u0142ej ludno\u015bci, akty notarialne, testamenty, ale tak\u017ce dokument wydany przez Heroldy\u0119 Kr\u00f3lestwa Polskiego w 1855 r. potwierdzaj\u0105cy wylegitymowanie si\u0119 ze szlachectwa J\u00f3zefa Cielem\u0119ckiego, herbu Rogala, dziadka wspomnianej ju\u017c Eleonory Wolanin z d. Go\u0142awskiej). S\u0105 i przedmioty codziennego u\u017cytku \u2013 secesyjny album na zdj\u0119cia, ksi\u0105\u017cka szczeg\u00f3\u0142owych rozlicze\u0144 z wydatk\u00f3w domowych prowadzona nieprzerwanie przez prawie 50 lat (1870-1919) czy rachunek za zakup maszyny do szycia firmy Singer z 1907 r. Pami\u0119\u0107 o przodkach by\u0142a wa\u017cna, st\u0105d w\u015br\u00f3d dokument\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 tak\u017ce zapiski z datami urodzenia i informacjami o miejscu przechowywania metryk, ale te\u017c niepozorny zeszyt w kratk\u0119, w kt\u00f3rym swoje wspomnienia i historie cz\u0142onk\u00f3w poszczeg\u00f3lnych rodzinnych ga\u0142\u0119zi spisywa\u0142a Irena Jopek z d. Wolanin, siostra Kazimierza Wolanina. Dzi\u0119ki tym pami\u0105tkom, uzupe\u0142nianym o informacje zdobyte w ksi\u0119gach metrykalnych, powoli mo\u017cliwe jest odtwarzanie zawi\u0142ej historii Wolanin\u00f3w, Rozwadowskich, Go\u0142awskich, Izdebskich, Szczygielskich, Karwowskich, P\u0142udowskich czy Wysoki\u0144skich. Historii, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce przodkowie nieznani z imienia; ci, kt\u00f3rych nazwiska w metrykach zapisano niewyra\u017anie lub niedbale; ci, kt\u00f3rych groby mo\u017cna odwiedzi\u0107 na podlaskich cmentarzach i ci, kt\u00f3rzy swoich grob\u00f3w nie maj\u0105.
Z drugiej strony \u2013 po k\u0105dzieli \u2013 moja rodzina wywodzi si\u0119 z Warszawy i okolic. Przynajmniej od lat 80-tych XIX wieku, kiedy do Warszawy przyby\u0142 spod Suwa\u0142k (parafia Przero\u015bl) Teofil Rogala, a spod Skierniewic \u2013 jego przysz\u0142a \u017cona Antonina z d. Smolarek primo voto Michalska. To rodzice sz\u00f3stki dzieci, z kt\u00f3rych najm\u0142odsza \u2013 urodzona w 1911 r. Helena \u2013 by\u0142a moj\u0105 babci\u0105. To ona przekaza\u0142a mi dziesi\u0105tki opowie\u015bci o historii rodziny, o codziennym \u017cyciu podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej, o epidemii hiszpanki, o wydarzeniach z maja 1926 r., gdy wraz z kole\u017cankami i kolegami Helena dostawa\u0142a cukierki i papierosy od Pi\u0142sudskiego stoj\u0105cego obok armat wycelowanych w Warszaw\u0119, o latach dwudziestych i trzydziestych sp\u0119dzonych w stolicy, o \u015blubie z Wac\u0142awem Tarno\u017ckiem w sierpniu 1932 r., a\u017c po historie o wrze\u015bniu 1939 r., gdy ca\u0142a rodzina ucieka\u0142a z p\u0142on\u0105cej Warszawy i mija\u0142y j\u0105 kolumny rz\u0105dowych limuzyn udaj\u0105ce si\u0119 w stron\u0119 po\u0142udniowej granicy. W\u015br\u00f3d opowie\u015bci by\u0142o wiele historii dramatycznych, zwi\u0105zanych z okresem okupacji, gdzie rodzina ociera\u0142a si\u0119 o \u015bmier\u0107, a ma\u0142a metalowa lufka s\u0142u\u017c\u0105ca do domowego wyrobu papieros\u00f3w (zachowa\u0142a si\u0119 do dzi\u015b) sta\u0142a si\u0119 przedmiotem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu Helena mog\u0142a wy\u017cywi\u0107 bliskich, gdy Wac\u0142aw zosta\u0142 zabrany na roboty do Niemiec. Po wojnie kolejnym miejscem pobytu Tarno\u017ck\u00f3w by\u0142 Pruszk\u00f3w, a tam \u2013 narodziny mojej Mamy \u2013 Wac\u0142awy. W\u015br\u00f3d pami\u0105tek po tej cz\u0119\u015bci rodziny znajduje si\u0119 mo\u017ce mniej dokument\u00f3w i przedmiot\u00f3w (skutkiem wielokrotnych przeprowadzek, zniszcze\u0144 wojennych), ale pozosta\u0142y wspomnienia i opowie\u015bci rodzinne. Tu\u017c po \u015bmierci Heleny w 1997 r. razem z moj\u0105 siostr\u0105 Dorot\u0105 Wolanin uda\u0142o mi si\u0119 je spisa\u0107, a tym samym ocali\u0107 od niepami\u0119ci.
Ka\u017cda rodzina ma swoje archiwum. Ka\u017cda rodzina powinna o swoje archiwum dba\u0107 i przekazywa\u0107 je potomkom. Domowe archiwa rozrastaj\u0105 si\u0119 w miar\u0119 up\u0142ywu czasu, na \u015bwiecie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe pokolenia, a wraz z nimi przybywa historii, zdj\u0119\u0107, wydarze\u0144, fakt\u00f3w. Moje archiwum i pole bada\u0144 poszerzy\u0142o si\u0119 po \u015blubie o przodk\u00f3w \u017cony \u2013 Katarzyny z d. Ka\u0142du\u015b, a kilkana\u015bcie lat temu do drzewa Wolanin\u00f3w dopisa\u0142em nasze c\u00f3rki \u2013 Izabel\u0119 i Karolin\u0119, kt\u00f3rym robi\u0119 \u201eegzaminy genealogiczne\u201d przy okazji ka\u017cdej wizyty u rodziny czy na cmentarzach. Dzieje naszych przodk\u00f3w by\u0142y czasem zabawne, czasem tragiczne; niekt\u00f3rzy przodkowie tworzyli te wielk\u0105 histori\u0119, wi\u0119kszo\u015b\u0107 prowadzi\u0142a zwyk\u0142e codzienne \u017cycie. Naszym zadaniem jest pami\u0119\u0107 o tych, kt\u00f3rzy byli przed nami.
Pami\u0119tajmy, \u017ce dzi\u0119ki temu, \u017ce Oni byli – my jeste\u015bmy.
Dariusz Wolanin<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n <\/div><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n