1531, 24 marca, Kraków

f. sexta in vig. festi Ammciationis Dominae nostrae S. Mariae Virg.

Zygmunt król polski postanawia, że Żydzi z przedmieścia lubelskiego obowiązani są do opłaty podatku od mierzenia sukna (strygield).

PL-35-22-DmL-49-1-1-2

  • Transkrypcja
  • Tłumaczenie

Sigismundus Dei gratia rex Polonie, magnus dux Lithuanie, Russiae, Prussie, Mazouie etc. dominus et heres, significamus tenore presentium, quibus expedit universis, quia cum suborta fuisset controversia coram nobis inter cives nostros Lublinenses ab una et Iudeos in suburbio civitatis Lublinensis habitantes parte ab altera: questique essent cives ipsi Lublinenses quod prefati Iudei, illorum anteurbani, conributionem, que strigold dicitur a mensurandis staminibus illic in Lublin solvi solitam solvere recusarent. Ex adverso vero Iudei ipsi respondissent et abeverassent se ad solutionem eius ipsius contributionis strigoldt faciendam non esse obligatos, ex eo quod cum nullus civium Lublinensium incolerent et de Iudeis ipsis ante civitatem habitantibus, qui onera civilia cum civibus eiusdem civitatis non ferrent, sed nec aliqui iure illius civili gauderent contributionem que strigoldt predictam antehac irrecusanter solvissent. Id quod etiam hii ipsi cives Lublinenses notula ex libro castresnsi Lublinensi extracta comprobarunt. Nos auditis partium propositionibus et responsis visique literis civium nostrorum Lublinensium prefatorum super mensuram staminum panni strigold dictam, eis concessis, quas approbamus et in robore suo conservamus, decrevimus et decernimus, ut Iudei prefati ante civitatem nostram Lublinensem habitantes, moderni et pro tempore existentes, contributionem ipsam strigold sine ulla contradictione et renitentia, more antiquitus illic observato, solvant et decetero a solvenda illa excipere se non debeant, nec possint presenti decreto nostro mediante. Harum quibus sigillum nostrum est appensum testimonio litterarum. Datum Cracouiae, feria sexta, vigilia festi Annunctationis Domine nostre, sanctae Mariae virginis, anno Domini millesimo quingentesimo tricesimo primo, regni vero nostri anno vigesimo quinto.

Petreus episcopus et vicecancellarius subscripsit.

Relatio reverendi in Christo patris domini Petri episcopi Cracoviensis et Regni Polonie vicecancellarii.

Zygmunt z łaski Boga król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza itd. pan i dziedzic, oznajmiamy niniejszym, których to dotyczy, ponieważ powstał spór przed nami pomiędzy mieszczanami naszymi lubelskimi z jednej strony i Żydami mieszkającymi na przedmieściu miasta Lublina z drugiej: poskarżyli się ci mieszczanie lubelscy, że wspomniani Żydzi, ich przedmieszczanie, podatek, który zwą strygield od mierzonego płótna tamże w Lublinie zwykle uiszczany opłacać odmawiają. Z drugiej strony zaś ci Żydzi odpowiedzieli i zaprzeczyli, że oni są zobowiązani do opłacania tej opłaty strygield, z tego powodu, gdyż żaden mieszczanin lubelski [tamże nie] zamieszkuje, a Żydzi, mieszkający przed miastem, którzy ciężary państwowe wraz z mieszczanami tegoż miasta ponoszą, nie cieszą się tychże prawem miejskim i wspomnianą opłatę strygield dotąd opłacali. Z tego powodu także dowodzili [swoich racji] ci mieszczanie lubelscy pismem wyciągniętym z ksiąg grodzkich lubelskich. My po wysłuchaniu obu spierających się stron i odpowiedzi oraz zobaczywszy dokumenty mieszczan naszych lubelskich co do miary tkanin płótna strygield zwanej, im udzielonymi, które aprobujemy i w mocy swej utrzymujemy, nakazujemy i postanawiamy, aby wspomniani Żydzi przed miastem naszym Lublinem mieszkający, obecni i będący stosownie do okoliczności, tenże podatek strygield bez żadnego sprzeciwu i oporu, starym zwyczajem tamże przestrzeganym, mają opłacać i poza tym od jego uiszczania ani nie powinni, ani nie mogą się [czuć] wyjętymi ze względu na nasze rozporządzenie pośredniczące. Na świadectwo czego nasza pieczęć została przywieszona do dokumentu. Dane w Krakowie, w piątek, w wigilię święta zwiastowania Pani naszej, świętej Marii dziewicy, roku Pańskiego tysiąc pięćset trzydziestego pierwszego, roku zaś naszego panowania dwudziestego piątego.

Piotr biskup i podkanclerzy podpisał.

Z relacji pełnego czci dla Chrystusa ojca, pana Piotra biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polski.


Oryg,, perg., 56,5 x 23,7+9,7 cm, zachowny dobrze; j. łac.

Pieczęci brak, pasek perg. (Riabinin jeszcze ją wymieniał). Pod tekstem: relacja i podpis Piotra Tomickiego, podkanclerzego.

Na odwrocie: „Judei soluere debent”; „NB 27mum Priuilegium in [quo] continetur ut Judaei more antiquo Contributionem dictam Strigold soluant An Dni 1531 (feria sexta in Vigilia fti Annunciationis B Marie Virginis” – dopisane później); „Lectum”; inny napis zatarty; nota o okazaniu dok. lustratorom 18 II 1661 r.; regest w j. ros. na naklejce papierowej; „Nro 73” (sumariusz z r. 1836). Odpis: KmL, sygn. 145, k.34v-35; AGAD, MK, sygn. 45, s.719, 720; reg.: KmL, sygn. 248, s.28; AmL, sygn. 151, nr86.

Druk: Riabinin, nr 128; MRPS, IV, nr 16009; Bersohn, nr 483 (błędny: król zwalnia Żydów od opłaty tego podatku). Wykaz, 39; DmL, sygn. 49.