1547, 22 października, Piotrków

sab. in crast. Undecem Millium Virginum

Zygmunt król polski wyjaśnia, że nadany przez niego przywilej dla mieszczan lubelskich [zob. sygn. 88], zwalnia od cła wszelkie towary, wobec czego poleca celnikom, zwłaszcza na komorach bełskiej i chełmskiej, aby nie pobierali opłat celnych od pędzonych przez mieszczan lubelskich wołów, krów i cieląt.

DML 96-1000065

  • Transkrypcja
  • Tłumaczenie
Sigismundus, Dei gratia rex Poloniae, supremus dux Lituaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc., dominus et haeres. Significamus tenore praesentium, quorum interest universis, quia etsi in conventione Regni generali, anno Domini millesimo quingentesimo quadragesimo tercio Cracoviae celebrata, concesseramus civibus nostris Lublinensibus libertatem et immunitatem a solutione theloneorum nostrorum ab omnigenis mercibus, in omnibus cameris et locis Regni dominiorum nostrorum, iuxta privilegia ipsis ab antecessoribus nostris concessa, quoniam tamen in literis eiusmodi libertatis, omnibus mercibus generaliter descriptis, nullae specialiter expressae et enumeratae sunt, ob idque theloneatores nostri praefatos cives Lublinenses ad solvendum theloneum a bobus et vaccis cogant et compellant, interpretando secundum illam g[e]neralem libertatem ab omnibus quidem aliis mercibus, non tamen a bobus, et vaccis, eosdem cives Lublinenses a solvendo theloneo liberos esse debere. Ideo nos ambiguitatem eiusmodi literarum nostrarum tollere volentes, easdem interpretando duximus, interpretamurque et declaramus praesentibus, quia videlicet praefati cives Lublinenses, vigore libertatis generalis per nos illis concessae a solutione theloneorum, non solum ab aliis quibusvis mercibus, sed etiam a bobus et vaccis seu iuvencis liberi, immunes et exempti esse debent. Quare vob[i]s omnibus, theloneorum nostrorum praefectis, eorumque notariis et custodibus in omnibus cameris et locis Regni et dominiorum nostrorum constitutis, praesertim vero in cameris Belzensi et Chelmensi mandamus, ne a praefatis civibus Lublinensibus seu eorum mercatoribus aut vectoribus nomine thelonei, ratione boum et vaccarum sive iuvencarum, quidquam exigant aut exigere faciant. Sed quemadmodum a solutione thelonei ab aliis quibusvis mercibus liberi et exempti sunt, ita et ab hoc theloneo ratione boum, vaccarum et iuvencarum solvendo illos immunes et exemptos esse sciant liberosque faciant, et ab aliis fieri permittant, novo tamen finitimo nostro theloneo excepto. Harum testimonio literarum, quibus sigillum nostrum est appensum. Datum Piotrcoviae, sabbato, in crastino Undecim Millium Virginum, anno Domini millesimo quingentesimo quadragesimo septimo, regni vero nostri quadragesimo primo. Nico[laus] Grabia castellanus Chelmensis, Regni vicecancellarius manu propria Relatio magnifici Nicolai Grabia castellani Chelmensis et Regni Poloniae vicecancellarii ac Lubomliensis capitanei etc.

Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic ruski, pruski, mazowiecki itd., oznajmiamy mocą niniejszego dokumentu wszystkim, których to dotyczy, że chociaż na sejmie walnym Królestwa, zwołanym w Krakowie w roku Pańskim tysiąc pięćset czterdziestym trzecim, zgodnie z przywilejem nadanym im przez naszych przodków przyznaliśmy naszym lubelskim mieszczanom wolniznę i zwolnienie z płacenia naszych ceł od wszelkiego rodzaju towarów we wszelkich komorach celnych i miejscach [poboru ceł] Królestwa pozostających pod naszym władztwem, ponieważ jednak w tym akcie wolnizny opisane są wszystkie towary ogólnie, żadne zaś nie są tam wymienione ani wyliczone odrębnie, stąd nasi celnicy zmuszają i siłą nakłaniają, wspomnianych uprzednio, mieszczan lubelskich do płacenia cła od wołów i krów, interpretując tę naszą ogólną wolniznę w ten sposób, że owi mieszczanie lubelscy winni być zwolnieni z płacenia cła od wszystkich innych towarów, jednak nie od wołów czy krów, dlatego my, chcąc usunąć tę dwuznaczność tamtego naszego pisma, postanowiliśmy je objaśnić i niniejszym wyjaśniamy je i tłumaczymy. Ponieważ mianowicie, uprzednio wspomniani, mieszczanie lubelscy winni być zabezpieczeni i zwolnieni [z ceł], dlatego wam wszystkim, naszym zarządcom komór celnych, ich pisarzom i strażnikom osadzonym we wszystkich komorach i wszelkich miejscach [poboru ceł] Królestwa będących w naszym władztwie, w szczególności zaś w komorach bełskiej i chełmskiej, polecamy, aby ani od wspomnianych uprzednio mieszczan lubelskich, ani też od ich kupców czy przewoźników niczego nie ściągali, ani też ściągać nie dozwalali z tytułu cła od wołów i krów lub jałówek, lecz niech wiedzą, że podobnie, jak są oni wolni i zwolnieni z płacenia cła od wszelkich innych towarów, tak też i od tego cła za woły, krowy i jałówki, i niech ich [od niego] zwalniają oraz dozwalają, aby ich inni zwalniali, z wyłączeniem jednak naszej nowej, najbliższej komory celnej. Dla poświadczenia tego pisma została do niego przywieszona nasza pieczęć. Wystawiono w Piotrkowie, w sobotę nazajutrz po święcie Jedenastu Tysięcy Dziewic, w roku Pańskim tysiąc pięćset czterdziestym siódmym, panowania naszego zaś czterdziestym pierwszym. Mikołaj Grabia, kasztelan chełmski, podkanclerzy Królestwa własnoręcznie [podpisał] Relacja Mikołaja Grabii, kasztelana chełmskiego, podkanclerzego Królestwa Polskiego, starosty lubomelskiego itd.

Oryg., perg., 47 x 24,5+9 cm; zachowany dobrze; j. łac.

Pieczęć mn, kor., w miseczce wosk., na sznurku jedw. dbw., frag. pola wykruszony; por. Gumowski, nr 46.

Pod tekstem: relacja i podpis Mikołaja Grabii, podkancłerzego.

Na odwrocie: „NB. 22dum priuilegium in quo continetur libertas a theloneis mercimonia qu[aeui?]s exer[cen?]tis Anno Dni 1547”; inne napisy zatarte.

Kopia z XVIII w. nie uwierzytelniona.

Odpis: KmL, sygn. 247, nr 11; reg.: KmL, sygn. 248, s.34; AmL, sygn. 151, nr 130.

Druk: Riabinin, nr 197; MRPS, IV, nr 8039, 22980.

Wykaz, 81; DmL, sygn. 96.